Do początku XIX w. Bydgoszcz obejmowała miasto lokacyjne w obrębie murów
miejskich oraz 3 przedmieścia: Gdańskie, Kujawskie i Poznańskie. Od czasów
Księstwa Warszawskiego (pocz. XIX w.) zaludniło się kolejne przedmieście:
Okole, gdzie zbudowano kanał bydgoski. Z kolei od 1820 r. rozpoczęto zabudowę
przedmieścia gdańskiego, wytyczając ul. Gdańską. W połowie XIX po wybudowaniu
kolei i budowie dworca głównego na Bocianowie zabudowa przedmieścia gdańskiego
zintensyfikowała się. Wytyczono ul. Dworcową i przyległe, wzdłuż których
budowano wysokie, efektowne mieszczańskie kamienice. Od połowy XIX zaczyna się
rozwój terytorialny miasta. Przyłączano bliskie przedmieścia po północnej
stronie Brdy w celu umożliwienia zabudowy. Żywiołowy wzrost zaludnienia
przeżyły gminy podmiejskie: Szwederowo, Wilczak, Jachcice, Okole, Bielawy,
Bartodzieje i inne. Terenów tych nie przyłączano do miasta aż do 1920, kiedy
nastąpiło generalne 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Przyłączono
wreszcie tereny i tak od dawna związane z miastem, gdzie znajdowała się
większość bydgoskich przedsiębiorstw przemysłowych i mieszkała większość
pracowników.
W 1939 r. na 143 tyś. ludność miasta, tylko połowa mieszkała w centrum
(dawnym terenie administracyjnym z 1910 r.)
Jak przyłączano kolejne obszary:
1851 - Bocianowo, Żupy (80 ha) przyrost powierzchni miasta 45 %, teren
dzisiejszego Śródmieścia
1867 - Bocianowo II, Grodztwo (265 ha) przyrost 103%, teren dzisiejszego
Śródmieścia
1876 - Jachcice, Ludwikowo, część Okola i Szwederowa, Błonie, Nowy Dwór,
Bielice (283 ha) przyrost 54%, najbliższe miastu przedmieścia od strony
zachodniej i południowej
1907 - reszta Okola i Szwederowa, Wilczak, Bielawy, Skrzetusko (42 ha)
przyrost 5%, najbliższe miastu przedmieścia ze wszystkich stron
1920 - reszta Bielaw, Bartodzieje Wielkie i Małe, Zimne Wody, Fordonek, Czersko
Polskie, Rupienica (5793 ha) przyrost 685%, wszystkie związane z miastem
przedmieścia i wsie robotnicze o zaludnieniu wówczas ok. 22 tyś. osób,
generalne, prawie 8-krotne zwiększenie powierzchni miasta. Chwilowo Bydgoszcz
była drugim miastem pod względem powierzchni w RP, potem w okresie
międzywojennym plasowała się na 5 miejscu w kraju
1954 - Opławiec, Prądy, Łęgnowo i Żółwin (4340 ha) przyrost 65%,
słabo zaludnione tereny zachodnich przedmieść i zalesione tereny niemieckiej
fabryki DAG
1959 - Osowa Góra (512 ha) przyrost 5%, wieś wówczas słabo zaludniona
(dzisiaj osiedle 10 tyś. mieszkańców.)
1961 - Janowo, Las szubiński, las przy Grunwaldzkiej (489 ha) przyrost 4%,
tereny leśne
1973 - Fordon (830 ha) przyrost 7%, miasteczko oraz tereny między
Fordonem, a Brdyujściem o zaludnieniu łącznie ok. 9 tyś. osób, miejsce
wyznaczone na Zespół Szkół Wyższych oraz nową dzielnicę mieszkaniową
1977 - część terenów gmin Osielsko i Solec Kuj., Czarnówczyn, Łoskoń, Smukała
Dolna, Łęgnowo, Plątnowo, Mariampol, część Wypalenisk, Myślęcinek, Niemcz,
gminie Nowa Wieś Wlk oddano część lasu (4639 ha) przyrost 36%, słabo
zaludnione tereny w północnej części miasta, oraz dwie wsie w południowo-
wschodniej części miasta. Celem było m.in. umożliwienie budowy wielkiej
dzielnicy mieszkaniowej Nowy Fordon z obiektami towarzyszącymi: oczyszczalnią
ścieków i elektrociepłownią
Widać z powyższego zestawienia, że w 1920 r. Bydgoszcz przyłączyła wszystkie
przedmieścia przemysłowe, powiększając swoje terytorium prawie ośmiokrotnie. To
wtedy zyskała znaczne tereny, których zagospodarowywanie trwało do lat 80-tych
XX w. Przyłączenie Fordonu o wojnie było uzasadnione koniecznością budowy
dzielnicy mieszkaniowej, dla której nie było terenów na obszarze macierzystym.
Przyłączony obszar Fordonu zamieszkiwało ok. 9 tyś. ludzi. Rozwój Bydgoszczy i
budowa nowej dzielnicy sprawiła, że dzisiaj Fordon zamieszkuje 70 tyś. osób.
Obecnie obszar miasta w stosunku do liczby ludności jest mniejszy od średniej,
w porównaniu z innymi miastami. Taką samą gęstość zaludnienia posiada Wrocław i
Poznań, a mniejszą mają m.in.: Zielona Góra, Olsztyn, Katowice, Kielce, Gdynia,
Toruń, Gdańsk, Częstochowa, Gorzów Wlkp, Włocławek, Bielsko Biała, Szczecin,
Opole i inne.
|
06:25 
15:39
