|
Tradycje ośrodka komunikacyjnego |
|
|
|
Bydgoszcz swemu położeniu zawdzięcza fenomen rozwoju w ciągu wieków. Mimo
trudnych okresów, kiedy zostawała niemal doszczętnie zniszczona (XVIII w.),
odradzała się na nowo skutecznie konkurując z sąsiednimi ośrodkami.
W czasach prehistorycznych położenie na trakcie bursztynowym, umożliwiło rozwój
osady. Wszyscy, którzy chcieli uniknąć przekraczania Wisły przejeżdżali przez
Bydgoszcz.
W średniowieczu i okresie I Rzeczpospolitej dzięki położeniu nad Brdą i Wisłą
Bydgoszcz stała się centrum handlu zbożem. Z Krajny i Wielkopolski leżącej na
zachód od Wisły do Bydgoszczy było najbliżej. Dlatego też tutaj zwożono zboże.
Z kolei po budowie kanału bydgoskiego przez Bydgoszcz przechodziła znaczna
cześć towarów do Niemiec, które płynęły na zachód kanałem, Notecią i Odrą.
Umożliwiło to rozwój w mieście przemysłu i handlu. Gdy nadszedł czas budowy
kolei w Europie, Bydgoszcz była już rozwiniętym ośrodkiem gospodarczym. Dlatego
też tutaj zlokalizowano ważny węzeł kolejowy, jedne z większych warsztatów
kolejowych w Niemczech i siedzibę dyrekcji kolei. Zbudowano most przez Wisłę w
celu połączenia z Prusami Wschodnimi. Kolej spowodowała gwałtowny rozwój
miasta. Rozbudowano też drogi bite, m.in. do Inowrocławia (w średniowieczu
biegła przez Barcin). W 1915 r. zmodernizowano kanał bydgoski, który odtąd był
wykorzystywany w maksymalnym stopniu.
W okresie II Rzeczpospolitej polskie władze nadal powiększały rangę
komunikacyjną Bydgoszczy. Uruchomiono lotnisko i loty do Warszawy. W 1933 r.
zbudowano kolej "francuską" Herby-Inowrocław-Bydgoszcz-Gdynia. W rejonie
Brdyujścia zbudowano port przeładunkowy, gdzie z wagonów ładowano towary masowe
bezpośrednio na barki. Biegnący obok most kolejowy na Brdzie nazywa się po dziś
dzień "portowy". Natomiast w rejonie stacji Bydgoszcz-Wschód zbudowano stację
przeładunkową, gdzie z wagonów ładowano towary na ciężarówki. Istniały plany
budowy autostrad. Z Gdyni miała biec autostrada do Poznania przez Bydgoszcz.
Podobne plany miały władze hitlerowskie. W pobliżu Bydgoszczy miały krzyżować
się 2 autostrady, a na terenie dzisiejszego Nowego Fordonu miał być zbudowany
port rzeczny oraz nowy obejściowy kanał bydgoski. Po wojnie ranga komunikacyjna
Bydgoszczy była nadal duża. Z punktu widzenia położenia w systemie
komunikacyjnym kraju sklasyfikowano Bydgoszcz na 5 miejscu (m.in. przed
Szczecinem, Trójmiastem, Krakowem, Łodzią, wg koncepcji Eberhardta z 1968). W
latach 60-tych ze względu na wymogi militarne (konieczność przygotowania tras
tranzytowych dla wojska) dokończono zaczętą w latach II Wojny Światowej
obwodnicę południową Bydgoszczy. Zelektryfikowano wszystkie linie kolejowe
biegnące przez Bydgoszcz.
W 1948 uruchomiono połączenia lotnicze z Gdańskiem i Warszawą, w 1957-69
zawieszone. Ruch lotniczy ponownie wznowiono w 1969 r. (z Warszawą i sezonowe z
Gdańskiem) do końca lat 70-tych. Wreszcie w latach 80-tych zaczęto budowę trasy
północ-południe przez miasto, która wg obecnych planów ma być wykorzystana na
ekspresową S-5.
W mieście zbudowano lub odbudowano kilka mostów m.in.:
przy ul. Ku Młynom (1948), przy ul. Spornej (1949), przy ul. Focha (1954 i lata
90-te), most Staromiejski (1961), Bernardyński (1963), Pomorski (1970),
Kazimierza Wielkiego (2001), św. Antoniego (2002), W. Hypszera (2002) oraz
kilka wiaduktów.
Obecnie Bydgoszcz została wpisana w strategię rozwoju kraju w sposób częściowo
uwzględniający jej aspiracje. Nie biegnie przez Bydgoszcz autostrada, gdyż
pobiegła przez korytarz, który umożliwi połączenie metropolii krajowych. Jednak
położenie autostrady będzie bliskie, a połączenie z nią drogami ekspresowymi.
Ważna jest droga S-5, która łączy Trójmiasto z Poznaniem, Wrocławiem i Pragą
czeską. Obecnie ekspresowa może w dalszej przyszłości zostać autostradą.
Ważne linie kolejowe i wodne nadal przebiegają przez Bydgoszcz. Obecnie mniej
wykorzystane niż kiedyś, nadal stanowią potencjalne atuty, które mogą być
wykorzystane.
Dziedziny, które nie zostały ujęte w planach centralnych rozwinęły się dzięki
inwencji władz lokalnych i polityków piastujących funkcje państwowe (port
lotniczy).
|